أبو العباس فضل بن محمد اللوكري

مقدمه 8

شرح قصيده اسرار الحكمة ( فارسى )

1 . بيان الحق بضمان الصدق . اين كتاب در پنج بخش تدوين شده است : - منطق در نه فن و سى و هشت مقاله درست برابر با شفا . - طبيعى در هشت فن و سى و پنج مقاله ، كه گزيده‌اى است از شفا . « 1 » - الهى در يك فن و ده مقاله و پنجاه و چهار فصل . لوكرى در ديباچهء آن مىگويد : « الهى دو بخش است ؛ يكى ما بعد الطبيعه و علم كلّى ، ديگر علم الربوبيه و اثولوجيا » . باز مىنويسد كه « چون در معاد به سزا سخن نراندند من از آن بيشتر كاوش مىكنم و خردها و روان را نيز مىشناسانم » . - خداشناسى كه در آن از دانايى و توانايى و خرد و بخشايش خدا و يكى بودن آفريدهء او ( الواحد لا يصدر الا لواحد ) و از خردها و قدمت و آفريدگان آنها و خرد ستادگان و . . . گفتگو مىكند . - الفصول المنتخبه من رسالة الاخلاق ، كه در آن گزيده‌اى از اخلاق و تدبير منزل و سياست را در پنج باب آورده است . بيان الحق مهمترين اثر لوكرى است و بخشهايى از آن نيز به چاپ رسيده است « 2 » . 2 . فهرست تعليقات فارابى و ابن سينا . اين فهرست به روايت بهمنيار تنظيم شده است . وى تعليقات را بررسى كرده و براى هر بندى شماره‌اى به ترتيب ابجدى قرار داده و آن را در آغاز تعليقات آورده است تا استخراج مطالب تعليقات به آسانى صورت گيرد « 3 » . [ 3 - اشعار لوكرى به زبان فارسى ، و عربى ] 3 . لوكرى به زبان فارسى ، و عربى شعر سروده است كه نمونه‌هايى از اشعار عربى او در مراجع موجود است . نمونهء شعر فارسى او نيز « قصيدهء اسرار الحكمهء » اوست . اما از ديوان وى تا كنون نسخه‌اى معرفى و شناخته نشده است « 4 » . در اتمام التتمه به نمونه‌هايى از اشعار عربى لوكرى اشاره شده است . مانند :

--> ( 1 ) . محمّد تقى دانش‌پژوه ، همان ، ص 3 - 162 ؛ ذبيح اللّه صفا ، همان ، ص 4 - 293 ؛ عبد العظيم قريب ، « فيلسوف اديب ، ابو العباس لوكرى » ، آموزش و پرورش ، سال دهم ( 1319 ) ، شماره‌هاى 8 و 9 . ص 29 ؛ ابراهيم ديباجى ، « شرح قصيدهء اسرار الحكمه » ، منطق و مباحث الفاظ ، به اهتمام مهدى محقق و توشى هيكو ايزوتسو ، تهران ، انتشارات دانشگاه تهران ، 1370 ، ص بيست و سه و بيست چهار . ( 2 ) . محمّد تقى دانش‌پژوه ، همان ، ص 164 . ( 3 ) . ابراهيم ديباجى ، بيان الحق بضمان الصدق ، المنطق ، المدخل ، تهران ، امير كبير ، 1364 . ( 4 ) . ابراهيم ديباجى ، شرح قصيدهء اسرار الحكمه ، ص بيست و دو .